De afgelopen tijd ben ik zelf veel met het digitaal portfolio bezig geweest. Vanuit verschillende rollen heb ik met een digitaal portfolio gewerkt. De ene rol die ik had, was het begeleiden en beoordelen van mijn eigen pabo-studenten die gedurende hun lio-stage (leraar in opleiding) hun portfolio moesten bijhouden. De vorm die hiervoor was gekozen, was een weblog. De argumenten om voor een weblog te kiezen, zijn door de pabo beschreven en samengevat in de presentatie: ‘een blog als portfolio’.

De andere rol die ik had, was die van cursist. Voor een cursus die ik volgde, moest ik zelf een portfolio aanleggen: Een portfolio op papier, waarbij ik allerlei bewijzen, documenten, uitprintte en die achter een tabblad stopte in een map met vier ringen. In grote, globale lijnen, was beschreven welke onderdelen in dat portfolio moesten zitten. Op mijn vraag of ik ook een digitaal portfolio mocht inleveren, was het antwoord kort en krachtig: “Nee”!
Toen ik later de map inleverde, vond men dat overigens niet netjes genoeg, het portfolio moest echt een dossier zijn, ingebonden en wel. Oké, dan maak ik er wel een dossier van, dat ik alleen al door de vorm, afsluit en niet meer verder kan gebruiken.

Al werkend aan het papieren portfolio, kon ik voor mezelf steeds duidelijker gaan aangeven, waarom ik van mijn studenten wel een digitaal portfolio verwacht, en dan nog het liefst zo online mogelijk, dat je makkelijk verschillende media kunt gebruiken. Het maken van een weblog is dan, zoals we binnen de pabo onlangs besloten, nog steeds een goede keuze. De belangrijkste redenen zijn voor mij:

  1. ‘Een Leven Lang Leren’: Inmiddels werk ik tien jaar in het onderwijs en heb ik best veel geleerd, door het volgen van cursussen, het praten met mensen, het lezen van literatuur en het bekijken van inspirerende media. Al deze zaken hebben ervoor gezorgd dat ik mijn werk steeds beter kan doen. Dit portfolio is daarmee ook een online notitieblok voor mijn eigen gedachten, waarbij ik eenvoudig de link kan leggen naar die andere media. Omschrijf niet iedere keer alles, maar link naar datgene waardoor je geïnspireerd raakt.  Eigen filmpjes, e.d. kan ik overigens ook eenvoudig integreren in artikelen, iets wat in het papieren dossier niet lukte. Bijkomend probleem van dossier als portfolio, is dat de vorm (het dossier) niet toelaat dat je later nog eens zaken toevoegt…..iets wat juist hoort in een portfolio.
  2. Frisse kijk van anderen: Met een weblog kan ik eenvoudig feedback aan anderen vragen en van anderen tonen. Ikzelf vind het belangrijk dat ik achteraf nog eens kan zien, wat een ander vindt van dingen die ik heb beschreven. Reacties van anderen geven juist vaak een frisse kijk op je eigen zaken, die je zelf niet had verwacht. Nog mooier wordt het als er een levendige dialoog ontstaat door die reacties (overigens: geef gerust een reactie op dit artikel, of op de reacties van anderen op dit artikel).
  3. Eenvoudige doorsnedes door de techniek van een blog: Een  blog presenteert de artikelen normaal gesproken chronologisch, het meest recente artikel als laatste. In een portfolio kun je aan verschillende zaken tegelijk werken. Wanneer je hierover blogt, komen deze chronologisch in beeld. Daarnaast is het soms voor een begeleider handig om alleen artikelen van één bepaald onderwerp te bekijken (om die te beoordelen oid). Juist door de verschillende onderwerpen te verdelen in categorieën, kun je als begeleider eenvoudig alle artikelen van dat onderwerp(/beoordelingscriterium) in één oogopslag zien. Is dat zo handig? Ja, als ik voor een cursus een aantal beroepsproducten moet kunnen aantonen en kunnen aangeven bij welke competentie voor leerkracht deze hoort, is het handig om die competentie als categorie aan te maken. Wanneer je dan een artikel schrijft over een beroepsproduct, kun je aangeven aan welke competenties is gewerkt. Andersom is het eenvoudig om te bekijken welke beroepsproducten bewijs zijn voor competentie x, iets wat de ontwerpers van de cursus die ik volgde, heel handig hadden kunnen gebruiken in mijn portfolio.

En de resultaten? Het blog ben je nu aan het lezen, een reactie geven mag hieronder. Het dossier ligt ter inzage op mijn werkplek.

Advertenties

Over Riaan Lous

@riaanlous is ecologisch pedagoog en werkt bij HZ University of applied science. Hij is daar onderwijsadviseur en -ondersteuner bij de Delta Academy, Academie voor Technologie & Innovatie en docent aan de pabo.

»

  1. Mariska de Bat schreef:

    Ik denk dat de voorkeur voor de wijze van gebruik van een portfolio geworteld ligt in de nagestreefde onderwijsfilosofie:
    1. Is het onderwijs sterk kennis- of reproductiegericht? Dan zal het portfolio voornamelijk bestaan uit een verzameling eindproducten waarvan de inhoud en de vorm al vooraf is bepaald. De student kan zich dan weliswaar eigenaar noemen van het portfolio, de inhoud wordt door anderen bepaald.
    2. Is het onderwijs meer gericht op doen (integratie KVPs) waarbij de student moet aantonen de beroepstaak aan te kunnen (competent te zijn), dan zal het portfolio vooral een middel zijn waarmee de student zijn eigen ‘oplossing’ met bijbehorende creativiteit, motivatie, subjectiviteit, etc. kan aantonen. De student kan zich rechtmatig eigenaar noemen van het portfolio.

    Toch denk ik dat voor beide methodes een digitaal portfolio geschikt kan zijn. Wanneer je als onderwijsinstelling echter een sociaal-constructivistische visie nastreeft (kennis wordt door ieder op eigen wijze geconstrueerd, daarbij beïnvloed door de omgeving + niet het ontvangen, maar het verwerken van informatie is het centrale proces), is een digitaal portfolio met de door jou aangedragen redenen een logische stap.

  2. […] voor je verhaallijn(en). Dat gaf ik in mijn eerste artikel over het bloggen als portfolio, ‘Het dossier versus het blog‘, al […]

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s