Dinsdagmiddag werd ik door een aantal studenten van onze opleiding Communicatie gevraagd wat ik vind van weblectures in het onderwijs. Aanleiding voor hen was het maken van een nieuwsuitzending (item v.a. 18 minuut 42), onder andere over onderwijsvernieuwing. Hoogste tijd dus om aan weblectures een artikel te besteden.

Wat is het?
Het principe van een weblecture is vast bekend: Je geeft een hoorcollege dat als filmpje wordt opgenomen. Het filmpje wordt verder gemonteerd, onderdelen van ondersteunende powerpoint-, prezi- of andere presentaties worden op het juiste moment ingevoerd en vervolgens kun je als student of leerling het filmpje later thuis nog eens een aantal keren bekijken, ter voorbereiding op een tentamen, of bij het verwerken van opdrachten.

Waarom?
Het mooie is dat je niet alleen op je eigen aantekeningen hoeft af te gaan (hoewel ik die zelf wel altijd zou maken, dat is immers de betekenis die je zelf aan bepaalde kennis geeft), maar later exact terugziet wat de docent in kwestie in het lokaal boeiend (als het goed is) vertelde. Het verhaal, het beeld, het totaalplaatje een aantal keren herhalen, zorgt ervoor dat je de kennis niet vergeet en het beter opslaat.

De keerzijde?
Nu kan ik me voorstellen dat docenten gaan zeggen dat een weblecture ervoor zal zorgen dat je na een jaar lang weblectures gemaakt te hebben, als docent overbodig wordt. Of dat studenten niet naar de lessen komen, omdat ze net zo goed thuis het hoorcollege kunnen volgen (en waarom zou je dat niet doen, als je de ruimte krijgt?) Die argumenten hoorde ik tien jaar geleden ook bij de invoering van onze toenmalige electronische leeromgeving, en zie daar…we verzorgen nog steeds onderwijs.

Omkeren dan maar!
Natuurlijk is het verzorgen van een hoorcollege van belang. Er zijn momenten dat je nieuwe stof overdraagt aan studenten. Maar bezin je vooral op de vraag: ‘Moet ik wel iedere week hoorcolleges geven’? Voor sommige docenten is dat wellicht wat ze gewend zijn: praten over hun eigen expertise. Maar: leren is toch zoveel meer dan verhalen horen. Het gaat er toch ook juist om dat kennis en vaardigheden beklijven. Daarvoor geef je als docent toch doelgerichte opdrachten die studenten samenwerkend uitvoeren? Actief leren is dat. En als docent zie je er dan toch op toe dat studenten dat doel bereiken én stuur je ze bij als het dreigt dat ze van het doel af geraken?
Geef dus gerust hoorcolleges, en vind balans tussen deze colleges en lesuren waarin je studenten zelf actief laat leren en jij degene bent die monitort wat ze doen. En gebruik dan weblectures vooral om nog eens terug te verwijzen naar de stof die je al eerder behandelde: De weblecture die studenten thuis (wellicht meerdere keren) met een gerichte opdracht vooraf bekijken als voorbereiding op de les, waarin ze met hun persoonlijke leervragen n.a.v. de stof samen aan het werk gaan. Een beetje omgekeerde wereld ten opzichte van hoe het vroeger wellicht was, dus: colleges thuis bekijken, werken aan de opdrachten op school. ‘The flipped classroom‘ wordt dit ook wel genoemd.
Daarmee ben je als docent ook direct af van een gedeelte van alle mails die je binnenkrijgt over ‘huiswerkopdrachten, eindwerkstukken, e.d.’. Die vragen stellen je studenten je wel tijdens de les. Denk je nu: “Mooi verhaal, maar het lukt me niet alleen om dat anders te gaan organiseren”, laat het me dan gerust weten, dan bied ik hulp.

Nog actiever? Autonomie in het leren
Er is inmiddels software te koop, die ervoor zorgt dat studenten tijdens de live gegeven hoorcolleges bepaalde momenten kunnen ‘taggen’ en hun leervragen kunnen noteren op dat getagde moment. Zo zie je als docent waar de vragen zitten en kun je specifiek op dat onderdeel van je college verdere opdrachten formuleren. Studenten maken dit zelf inzichtelijk en bepalen zo binnen de cursusinhoud zelf aan welke onderdelen ze aandacht willen besteden. En terecht, waarom zou je steeds opdrachten maken van onderwerpen die je echt al beheerst? Maak je studenten verantwoordelijk voor hun eigen leerproces:  “Leren wordt betekenisvoller voor een leerling als deze invloed heeft op wat er wordt geleerd en hoe er wordt geleerd, waardoor zijn gevoel van competentie toeneemt”, Onderwijs maak je samen.
Wil je op deze manier werken, rijd dan gewoon onderstaand apparaat (roadkit) je klaslokaal binnen.

 
Videowaardering
In diezelfde software is het overigens mogelijk gemaakt voor studenten om de video een beoordeling op een schaal van 1 tot 5 te geven. Dat is een mooie meting voor jezelf als docent om te zien hoe jouw video wordt gewaardeerd. Je kunt natuurlijk allerlei criteria opzetten om je video te beoordelen. Mijn idee zou echter zijn: zet die beoordeling open, maar geef geen criteria aan. Iedere ‘like’ of ‘unlike’ zou je als docent aan het denken moeten zetten.

Voor dit artikel is dankbaar gebruik gemaakt van het artikel ‘Krachtig leren; adaptief onderwijs’, onderwijs maak je samen, 17 september 2009

Advertenties

Over Riaan Lous

@riaanlous is ecologisch pedagoog en werkt bij HZ University of applied science. Hij is daar onderwijsadviseur en -ondersteuner bij de Delta Academy, Academie voor Technologie & Innovatie en docent aan de pabo.

Eén reactie »

  1. […] En ook met het  inspelen op hoe studenten van tegenwoordig omgaan met technologie, heeft Derksen een punt. Het gaat in dat geval om het ‘durven mee bewegen’ met de studenten. En toch kun je je afvragen of iedere student een dergelijke identiteit heeft, zoals Derksen dat omschrijft. Echt niet iedere student meet zich een dergelijke identiteit aan. Collega Frank Peeters schrijft hierover zijn bericht ‘Fatal conflict: Teacher 2.0 and student 1.o‘. Misschien kunnen sommige colleges niet alleen via internet worden gegeven, maar na de live-versie nog eens worden herbekeken? […]

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s