Eind Januari 2012. We zouden in de zomervakantie twee weken naar Frankrijk gaan, in het gebied van de Loire. We hadden een stacaravan geboekt, wel drie sterren maar zonder televisie. Op de camping zou wel draadloos internet zijn, maar daarvoor betaalde je zo schoftig veel geld per dag, dat ik me niet kon voorstellen dat ook maar één campinggast daarvan gebruik zou maken. Hoewel ik een iPad heb, zou ik die thuis laten en een paar ouderwetse boeken inpakken en lezen. De rit naar de camping zou zes uur duren. Een lange zit voor de jongens (2 en 4 jaar), maar een DVD-scherm aan de achterkant van de voorstoelen leek ons niet nodig. Nee hoor, al jaren gingen we zonder zo’n apparaat op vakantie, en wij konden vroeger zelf in de auto toch ook geen filmpje kijken? Sinds november had ik m’n eerste smartphone. Best leuk, maar zo heel veel zou ik die toch niet gaan gebruiken op zo’n vakantie? Nee hoor. Hoewel ik vaak verkondig om mobieltjes en andere apparaten juist te benutten in allerlei situaties, leek me een vakantie zonder apparaten niet zo heel gek.

Juni 2012. “Riaan, ik weet wat voor m’n verjaardag. Een E-reader. Lijkt me best handig voor op de camping. Al m’n boeken bij me, en makkelijk mee te nemen voor als de jongens een poos in de speeltuin zitten”. Oké lieve vriendin. Dan krijg jij een E-reader. Zo lang ik er maar niet van hoef te lezen. Ik houd echt een deviceloze vakantie, dus behalve m’n telefoon die ik slechts als horloge en camera gebruik én waarmee ik wekelijks een ouderwets smsje naar m’n ouders verstuur, mijd ik devices. We zitten tenslotte op de camping, in de natuur. De meeste mensen op de camping zullen toch zonder device willen zitten?

Begin Juli 2012. Met enkele vrienden doe ik mee aan de carbagerun, een soort rally door acht Europese landen. Ons team heeft op facebook een pagina aangemaakt waarop we onze status kunnen bijwerken. Dat doen we met de regelmaat van de klok, want in ieder stadje, gehucht en in de buurt van iedere MacDonalds proberen we wifi-signalen op te vangen. Dat lukt best goed. Op de achterbank van de auto bedenk ik me: “Ja, dat doe ik nu wel, maar straks in Frankrijk hoeft dat echt even niet. Heerlijk”.

Half Juli 2012. We gaan met het gezin op vakantie. De E-reader is ingepakt, m’n smartphone zit in mijn broekzak. Verder hebben we geen rare apparaten bij ons. Op de heenweg gaat het hardstikke goed. De TomTom wijst ons de weg. De passagiers vermaken zich met een potje ‘wie het eerst een ….ziet’. Deden we vroeger ook al, maar dan zonder echte kaartjes. DVD-schermpjes zijn dus niet nodig. Bij de eerste stop, net na Parijs, haal ik m’n smartphone uit m’n zak en laat ik hem een free wifi-netwerk opzoeken, ik wil tenslotte toch even inchecken via foursquare. Dat lukt niet. Hmm, hoeft ook niet. Ik zou het apparaat toch niet gebruiken. Later op de camping doe ik precies hetzelfde. Maar nee, geen gratis netwerk. Alleen het peperdure campingnetwerk. Ok, het wordt dan toch echt een deviceloze vakantie?

Welnee, want om me heen zie ik mensen vooral met ipads en smartphones bezig en ook vriendinlief heeft haar e-reader binnen handbereik. Hoewel ik mezelf blijf voorhouden om m’n telefoon niet te gebruiken, pak ik ‘m na een aantal relaxte vakantiedagen toch automatisch, omdat ik ga hardlopen en daar toch altijd de ‘Runkeeper-app’ bij gebruik. Pas buiten het campingterrein besef ik me dat ik mijn telefoon toch ook nu voor andere dingen gebruik dan bellen, zoals ik me had voorgenomen.

Ik kan het voorlopig hierbij houden voor mezelf, terwijl ik steeds weer met verbazing kijk naar het gebruik van dit soort apparaten. Op de meest rare plekken zie je toch weer van die apparaten verschijnen. Op een gegeven moment kan ik mijn verbazing niet meer stilhouden. In de dierentuin roep ik bijna naar mijn vriendin dat het toch wel heel raar is dat ouders hun kinderen laten ‘DS-en’ in die dierentuin, terwijl je jezelf toch juist zou kunnen verwonderen over de dieren die daar rondlopen. Als antwoord krijg ik alleen: “Kijk eens goed wat dat jochie aan het doen is met zijn DS”. En ja, ik zie het, hij maakt foto’s van de dieren die hij ziet, controleert direct op het display of zijn foto goed gelukt is. Nee, hij gooit de foto weg en begint opnieuw. Dit keer is de foto beter.

En toen bedacht ik me opeens: Waarom zou je eigenlijk een deviceloze vakantie willen? Betekent ‘vakantie’ dan een volledige stop van het gewone leven? Het lukt mij niet eens, want stiekem heb ik steeds de neiging om, bij gebrek aan een gratis campingnetwerk, mijn 3G aan te zetten.
En verder nog: Leren gebeurt vierentwintig uur per dag, zeven dagen in de week. Dat is wat ik vaak zeg tegen mensen in het onderwijs die angst hebben voor nieuwe ontwikkelingen en devices. En toch bleef ik zelf ook even hangen in mijn eigen referentiekader, wat blijkbaar heel erg gevuld is met hoe het vroeger was. Wat ik van nu af moet toevoegen aan die zin is: ‘52 weken per jaar‘. Wie weet wat die Nintendo DS3 XL (of welk device het eigenlijk was) verder in die vakantie al heeft bijgedragen aan ‘het leren’ van het genoemde jochie en welke informatie hij nu al allemaal heeft, voor als hij weer ‘echt gaat leren, zoals we dat op school graag zien.

Volgende maand wordt mijn oudste zoon 5 jaar. Ik weet opeens een verjaardagscadeau.

Advertenties

Over Riaan Lous

@riaanlous is ecologisch pedagoog en werkt bij HZ University of applied science. Hij is daar onderwijsadviseur en -ondersteuner bij de Delta Academy, Academie voor Technologie & Innovatie en docent aan de pabo.

»

  1. Mariska de Bat schreef:

    Vakantie betekent letterlijk ‘vacant zijn’ (in het Latijn: vacare), dus vrij zijn van de dagelijkse verplichtingen. Het wel of niet gebruiken van apparaten tijdens die vakantieperiode heeft daar dus in principe niets mee van doen.

    Ik verbaasde mij afgelopen anderhalve week op de camping in Oostkapelle wel over het aantal gezichten dat ’s avonds in het donker werd opgelicht door telefoons en I-Pads. Man en vrouw naast elkaar met ieder hun eigen mobieltje. De gehele avond zeiden ze vrijwel niets tegen elkaar. Zouden die mensen nuttige dingen bestuderen of heeft het stiekem toch iets weg van tijdsverspilling? Dat laatste was in ieder geval regelmatig op mij van toepassing.

    In plaats van op facebook te achterhalen waarmee mijn ‘vrienden’ zich op dat moment bezig houden, mijn mail te checken om te zien of mijn werkgever toch écht niets van mij vraagt en op de website weeronline.nl te bestuderen of het morgen toch niet regent, had ik ook met mijn mede-vakantievierders wat kunnen ondernemen. Even genoeg hebben aan mijzelf en mijn gezin. Facebook, mijn werkgever en het weer even laten voor wat het is.

    Wat dat betreft is het voorbeeld van dat leergierige jochie een leerschool voor mij… Misschien de mobiel volgend jaar toch maar thuislaten?

    • Riaan Lous schreef:

      Ik kan me niet voorstellen dat je een hele avond niets tegen elkaar zegt. Aan de andere kant….als ik verdiept in m’n papieren boek zit, heb ik ook niet zo’n behoefte om te babbelen.
      Wat je zegt over die verplichtingen is mooi. Het hoeft niet, het mag wel. Blijkbaar vindt “zo’n jochie” het geen verplichting om in vakanties toch te leren. Dat staat dan wel weer haaks op allerlei verhalen die je altijd hoort over ‘rotschool’, enz. Waar zou het dan toch in zitten, dat die motivatie zo vaak onderuit wordt gehaald?

  2. […] Allemaal mensen die bijna 24/365 (want ook in vakanties staat leren niet stil, merkte ik in ‘Deviceloze vakantie‘ al op) online actief leren om daarmee de studie vorm te geven en uiteindelijk het […]

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s