De wereld om ons heen verandert in sneltreinvaart. Steeds vaker constateren we dat het huidige onderwijs niet langer aansluit bij de wensen van morgen. Ook zal de arbeidsmarkt andere eisen gaan stellen. De uitdagingen van de toekomst vragen om mensen die in staat zijn zich nieuwe kennis en ontwikkelingen snel eigen te maken. Hoe kunnen basisscholen en middelbare scholen leerlingen op die uitdagingen voorbereiden? 28 mei vond het landelijk debat #onderwijs2032 plaats. Ikzelf schreef hierover al eerder een blog. Nu is het aan Jasmijn, studente pabo 3, die ook deelnam aan het debat.

Ons onderwijs 2032
Wat moeten kinderen leren om zich voor te bereiden op de toekomst? Deze vraag staat centraal tijdens het Landelijk debat Ons Onderwijs 2032. Het is een vraag die veel oproept bij de aanwezigen, maar ik merk gaandeweg het debat dat de neuzen toch min of meer één kant op staan. Iedere groep heeft weliswaar een eigen zwaartepunt bepaald, maar in grote lijnen zijn er veel overeenkomsten. De groepen vullen elkaar vanuit verschillende perspectieven aan en ik denk dat er aan het einde van de avond een mooi totaalbeeld geschetst kan worden.

Kennelijk vinden wij persoonlijke ontwikkeling en talentontwikkeling heel belangrijk. We willen dat kinderen zichzelf en daarmee hun sterke en minder sterke kanten leren kennen. Want, zeggen we, een samenleving die zo razendsnel verandert als de onze vraagt om sterke persoonlijkheden die in staat zijn om met deze veranderingen om te gaan. We willen dat het onderwijs de ruimte biedt, of we vinden dat wij de ruimte moeten nemen om ervoor te zorgen dat deze kinderen op hun eigen niveau en naar hun eigen behoefte kunnen leren. Het systeem zoals dat nu is, staat dat in de weg. Onze toets- en scorecultuur is verre van bevorderlijk voor talentontwikkeling en moet daarom veranderen. Leren en ontwikkelen zou veel meer moeten gaan om vooruit komen ten opzichte van jezelf en veel minder om vooruit komen ten opzichte van de gestelde norm.

Wat we dus eigenlijk willen, is meer ruimte en vrijheid met betrekking tot de invulling van het onderwijs. Wanneer kinderen zichzelf en hun talenten kennen, krijgen zij zicht op wat hun persoonlijke ontwikkelingslijn kan zijn. Ze kunnen eigen doelen stellen en daarmee eigenaar worden van hun leerproces. We vinden dus dat kinderen los van de gestelde leerlijnen moeten kunnen leren op een manier die bij hen past. Dat vraagt om een passend curriculum met docenten die zich bewust zijn van wat ze kunnen bieden, maar ook om ondersteuning vanuit het ministerie. In de huidige situatie is het vanwege de omslachtige manier van verantwoording moeten afleggen dusdanig onaantrekkelijk om af te wijken van de voorgeschreven kerndoelen dat we dat maar niet doen en dat is zonde. Waar we om vragen is meer vrijheid op het gebied van doelen en leerlijnen om daarmee ruimte te maken voor individuele ontwikkelingslijnen.

Nu we over doelen spreken, kun je je met het oog op de toekomst afvragen of kennisvakken als rekenen en taal nog wel relevant zijn. Wat is de waarde van kennis? Moeten we ons misschien uitsluitend focussen op leren leren en creatief denken? Ons antwoord is nee. Kennis en informatieverwerking zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden, hoewel het zwaartepunt verlegd zou kunnen worden van kennis naar vaardigheden. Steeds moeten we de essentie in de gaten houden: om welke reden leren we dit? Een pen hebben we in 2032 niet meer nodig, maar leren schrijven is zeker niet onbelangrijk in de ontwikkeling van de fijne motoriek en het stimuleren van de hersenactiviteit.

De laatste jaren zijn we er steeds bewuster van geworden dat we onze kinderen opleiden voor een toekomst die we nog niet kennen. We weten niet wat er gaat komen en hoe de wereld er in 2032 uitziet, maar als wij zelfbewuste kinderen kunnen opvoeden die weten hoe zij flexibel om kunnen gaan met het onbekende, hoe ze oplossingsgericht kunnen denken en hoe ze de kennis die ze op dat moment nodig hebben zelf kunnen vergaren, dan redden zij het in de toekomst wel.

Ik vind het fantastisch dat ik als student de kans krijg om mee te praten over het onderwijs van de toekomst. Het is misschien nog ver weg, maar tijdens dit debat heb ik bijgedragen aan de vormgeving van mijn toekomstige baan. Ons beroep is mooi en ik hoop dat ik andere studenten kan uitdagen om samen met mij bij te dragen aan het nóg mooier maken van ons onderwijs.

Advertenties

Over Riaan Lous

@riaanlous is ecologisch pedagoog en werkt bij HZ University of applied science. Hij is daar onderwijsadviseur en -ondersteuner bij de Delta Academy, Academie voor Technologie & Innovatie en docent aan de pabo.

Eén reactie »

  1. […] tijdens de debatavond. Zo’n zesendertig mensen waren bijeen, allerlei pluimage, waaronder enkele van mijn studenten. Mooi dat zij de moeite namen om nu al te adviseren hoe hun werk er de komende jaren uit kan gaan […]

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s