Eind september was ik voor mijn werk bij de laatste bijeenkomst van de ‘Rondgang lerarenopleidingen’ die onze minister Bussemaker maakte. Een mooie dag was het, we konden veel delen: als opleidingen onder elkaar en als opleidingen met het ministerie. Regelmatig stoorde ik me ook wel aan termen die werden gebruikt voor studenten die leraar willen worden. De term op zich was niet zo vervelend, maar de lading die eronder hing was te proeven:

Tijdens één van de workshoprondes kwam één van onze pabostudentes aan het woord. Ze vertelde over de schat aan kennis, vaardigheden en opgedane ideeën zij heeft, die het onderwijs kunnen verrijken. Vervolgens tweette ik hierover:

De tweets met #leraarwordjenietzomaar rolden later over het scherm in de plenaire zaal…en als er niet al teveel getweet wordt, kom je vaak voorbij, ook al krijg je niet het woord. Achter me in de zaal hoorde ik regelmatig “Redmonkey? Wat is dat nou weer?” Ook achteraf kreeg ik online nog wat vragen: “Ik zag je tweets met #redmonkey. Wat bedoel je dan?” Ik besloot het heel even te laten voor wat het was.

Sollicitatiepracticum
Vandaag kwam die rode aap toch weer terug. Ditmaal tijdens de lessen. Ieder jaar geef ik in pabo 3 een aantal practica over solliciteren. We starten bij persoonlijke eigenschappen en hoe die je zowel kunnen helpen als belemmeren. Vervolgens zetten studenten een aantal stappen in wie ze zijn als (aankomend) leerkracht, wat ze al kunnen en wat ze willen. Altijd komt expliciet aan de orde wat zij tot nu toe al hebben bereikt. Ik vraag dat nooit zo direct, maar er zijn altijd aanknopingspunten. Vanmorgen rolde (uiteraard) de term ‘coöperatief leren’ door de klas, waarop één van de leerkrachten in wording zei: “Daarover heb ik op het MBO al eens onderzoek gedaan”. Ik vroeg haar wat een vraag tijdens een mogelijk sollicitatiegesprek zou kunnen zijn. Even was het stil, er kwam nog niet veel. “Kun je iets vertellen over jouw onderzoek, de resultaten en wat het de school waar je onderzoek deed aan deze resultaten heeft gehad?” vroeg ik haar. Nog even was het stil: “Ja, dan moet ik wel weer even in dat onderzoek duiken”. Ietwat van haar stuk gebracht moest ze toegeven dat dat, hoe klein wellicht ook, bepaalde kennis was die zij had, die voor haar wellicht vanzelfsprekend was. Ze ontdekte dat zelfs resultaten uit een onderzoek van twee jaar terug, misschien wel nieuw en handig kon zijn voor een school waar zij (al dan niet als LIO-stagiair) kan gaan solliciteren.

De vanzelfsprekendheid van Professionele Leergemeenschappen (PLG’s) en tripjes naar Malmö
We spraken nog even verder in de groep. Welke, min of meer vanzelfsprekende zaken, waren nou eigenlijk dingen die mooie inzichten of nieuwe ideeën gaven? Het besef werd steeds meer: “Ik doe dit jaar mee aan een professionele leergemeenschap binnen mijn school. Kan kennis die ik dan daar op doe, dan zomaar iets zijn wat nog niet logisch is voor lang meelopende leerkrachten?”. Ik knikte instemmend. Er werd aangevuld. Enkele studenten vertelden dat ze vorige week met enkele pabodocenten in Malmö waren geweest en daar andere ideeën hadden opgedaan, vanuit andere perspectieven naar onderwijs had gekeken. “Ja, allemaal dingen die jullie voor logisch aannemen, maar niet altijd vanzelfsprekend zijn”.

Welke rol bedeel jij jezelf toe tijdens een sollicitatiegesprek?
Die vraag stelde ik de studenten vervolgens. Allerlei emoties werden genoemd, allerlei vormen van gesprekken ook: Een prettige rol. Iemand in de klas riep gekscherend in de klas: “De slachtofferrol“. Ik lachte en vertelde dat er tijdens een sollicitatiegesprek maar één persoon is die jou die rol kan toebedelen, namelijk jijzelf. Vervolgens vroeg ik wat nou het andere uiterste zou kunnen zijn van het slachtoffer in een sollicitatiegesprek. Er kwam van alles. Ik noemde dat ik de hele klas een stelletje apen vond. Rode apen!

Redmonkeys
Studenten hebben zoveel kennis van zaken, ze hebben creatieve en eigentijdse ideeën voor goed onderwijs. Waarom? Ze zitten nog geen jaren vast, in het midden van een oerwoud die we ‘de school’ noemen. Ze komen uit aangrenzende eco-systemen en brengen ideeën mee. De rode aap is een metafoor die ik dankbaar heb gebruikt van Jef Staes, die ik zo’n tien jaar geleden ontmoette. Hij legt de metafoor als volgt uit:

Ik vertelde de metafoor (leuk, verhalen vertellen blijft toch ook een prachtige vorm). En de vragen van studenten kwamen boven. Ik moest nuanceren: Iemand die lang in het onderwijs zit, is niet per definitie een ‘redmonkeyhunter’, iemand die jou afschiet. Dat zijn gelukkig zeer weinigen in een team (zolang je immers passie hebt…). Velen zijn wellicht ook de ‘omarmers’ van jou: Ze zien in jou iemand in wie zij hun passie ook (of soms terug)vinden, ze durven vaak zelfs ook van jou te leren: Dat is samen leren, samen professionaliseren voor de toekomst.

Advertenties

Over Riaan Lous

@riaanlous is ecologisch pedagoog en werkt bij HZ University of applied science. Hij is daar onderwijsadviseur en -ondersteuner bij de Delta Academy, Academie voor Technologie & Innovatie en docent aan de pabo.

Eén reactie »

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s